Kullanıcı Oyu:  / 0
En KötüEn İyi 

KAMU KAYNAKLARINDAN TASARRUF YAPILMASINA DAİR PRATİK BİR ÖNERİ: İLAÇ GİDERLERİNDEKİ İNDİRİM ORANININ ARTIRILMASI *


I-GİRİŞ

Bilindiği üzere, ülkeyi yöneten kadroların hedeflerinden bir tanesi de kamu kaynaklarında tasarrufu sağlayacak düzenlemeleri tespit edip, hayata geçirmek ve devletin gider  yükünü hafifletmektir.Bu bağlamda, özellikle yeni hükümetlerin kurulma veya ilk dönemlerinde bu manada kaynaklarda tasarrufu sağlayacak öneriler kamuoyu gündemine gelmektedir.

Aşağıda kamu kaynaklarının harcanmasına yönelik olarak tasarruf sağlayacağı düşünülen  bir öneri üzerinde durulmaya çalışılacaktır.Tasarruf yapılacağı düşünülen öneri, kamu kurum ve kuruluşları ile eczaneler arasında yapılan protokollerde yapılan indirim oranının yeniden tespit edilmesine yöneliktir.

Aşağıda Maliye Bakanlığı ile Eczacılar Birliği Merkez Heyeti arasında yapılan protokolde ilaç giderlerinden eczaneler tarafından Protokol hükmü gereği yapılması zorunlu indirim oranının 2001 öncesi ve sonrası uygulamalarının karşılıklı olarak değerlendirilmesi ve sonuçta Devlet bütçesi üzerindeki etkileri üzerinde durularak önerinin dikkate alınması durumunda kamu kaynaklarından sağlanacak tutar belirtilmeye çalışılacaktır.


II-PROKOL HÜKÜMLERİNİN KAPSAMI

Maliye Bakanlığı ile Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti arasında “Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği” uyarınca kurum mensuplarının eczanelerden temin edecekleri ilaçlarla ilgili olarak  kurumlarla eczaneler arasında protokol yapılmaktadır. Anılan Protokol hükümleri;
    1- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 1 inci maddesi kapsamına giren memurlar ile aynı Kanunun ek geçici 9 ve 16 ncı maddeleri kapsamına giren personel ve bunların bakmakla yükümlü bulundukları aile fertleri,
    2- 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu kapsamında bulunan personel ile bunların bakmakla yükümlü bulundukları aile fertleri,
    3- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun geçici 139 uncu maddesi uyarınca emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanlarla bunların bakmakla yükümlü bulundukları aile fertleriyle, dul ve yetim aylığı alanlar,
    4- 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren kurumlarda çalışan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile bunların bakmakla yükümlü bulundukları aile fertleri hakkında uygulanmaktadır.



    III-ECZANELERE YAPILAN ÖDEMELERİN TUTARI
 Eczanelere yapılan ödemelerin Devlet bütçesi üzerindeki etkilerini görebilmek için eczaneler ile kurum ve kuruluşlar arasında yapılan Protokol hükümleri gereğince fatura tutarları üzerinden 2001 yılı sonuna kadar uygulanan %5 indirim oranının anılan tarihten itibaren %2.5 olarak uygulanması ile yine aynı tarihten itibaren çalışanların karşılamaları gereken % 20 lik tutarların maaştan kesinti suretiyle tahsil edilmesinin  sonuçlarına yakından bakmak gerekmektedir.

2001 Öncesi Uygulama

Kurumlar ile eczanelere arasında yapılan Protokol hükümleri gereği  eczanelere yapılan ödemeler için getirilen fatura tutarlarından eczaneler tarafından yapılması gereken indirim oranı %5 tir.Bu durumda eczanelere her 100 YTL lık fatura tutarı için Devlet bütçesinden yapılması gereken  tutar, daha değişik bir anlatımla eczanelerin her 100 YTL lık fatura için tahsil ettikleri tutar  75 .-YTL dır.


100.-YTL (İlaç gideri,reçete bedeli)
   20.-YTL ( Çalışanların ödemesi gereken %20 lik  tutar)
    5.-YTL (Protokol gereği eczane tarafından yapılması gereken  %5 lik indirim)
  75.-YTL (Devletin ödediği %80 lik tutar)

2001 yılı sonuna kadar yapılan  uygulamada, eczanelerin indirim yapıldıktan sonra alması gereken tutar 95.-YTL dır. Ancak belirtilen tarihlerde reçete bedellerinden kişilerin ödemeleri gereken tutarlar maaştan kesinti yoluyla tahsil edilmediği için, eczaneler kişilerin ödemesi gereken tutarları  da büyük oranda tahsil etmemişler,sadece devletten 75 YTL nı almışlardır. Bu yüzden 2001 ve öncesi uygulamada Devletin ödediği tutar ile eczanelerin tahsil ettikleri tutar aynı olmaktadır.

2001 Sonrası Uygulama

2001 yılından sonra eczaneler tarafından yapılması gereken indirim tutarı 5% den 2.5% e düşürülmüş, ilave olarak memurların ödemeleri gereken 20% lik tutar ise maaştan kesinti suretiyle tahsil edilmeye başlanmıştır. Yeni uygulama ile Devletin ödediği tutar her 100 YTL için 78  YTL olmuş, eczanelerin tahsil ettikleri tutar ise  97.5 YTL olmuştur.

100.0-YTL (İlaç gideri,reçete bedeli)
  20-YTL ( Maaştan kesinti nedeniyle çalışanların ödediği  %20 lik tutar)
    2,5.-YTL (Protokol gereği eczane tarafından yapılması gereken %2.5 lik indirim)
  77.5-YTL (Devletin ödediği %80 lik tutar)

2002 yılından itibaren uygulanan 2.5% indirim ve kişilerin ödemeleri gereken tutarların maaştan kesinti suretiyle tahsili sonucu eczanelerin aldıkları toplam tutar 97.5 YTL dır.






IV-DEĞERLENDİRME

Eski ve yeni uygulama rakamları birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki hususlara kolaylıkla ulaşılacaktır.

-İndirim oranının % 5yerine %2,5 olarak uygulanması nedeniyle Devletin 2003 yılı itibariyle kaybı her 100.YTL için 2.5 YTL dır.2003 yılı itibariyle devletin yaptığı fazla ödeme genel ve katma bütçeli kuruluşlar için yaklaşık olarak 1 katrilyon reçete bedeli ödemesi olduğu düşünülürse 25 milyon YTL (25 trilyon TL) dır. Belirtilen rakama kapsam dahilindeki kuruluşların yaptıkları ödemeler dahil değildir. Belirtilen fazla ödeme örneğin Emekli Sandığı rakamları tutarı dikkate alındığında yaklaşık olarak 37.5 milyon YTL (37.5 trilyon TL) dır.Reçete bedellerinden yapılması gereken indirim oranı  %7,5 olarak uygulansa tasarruf tutarı genel, katma ve Emekli Sandığı ödemelerinde 125 milyon YTL (125 trilyon TL), % 10 olarak uygulansa 187.5   milyon YTL (187.5   trilyon TL) olacaktır.

-Eski uygulama ile eczaneler her 100 YTL lık fatura için devletten 75.-YTL  tahsil ederlerken yeni uygulama ile bu tutar 97.5 YTL na çıkmaktadır. Kazançlarında yeni uygulama ile yaklaşık %30 oranında artış yaşanmıştır.Geçen yılın rakamlarıyla bu tutar genel ve katma bütçeli kuruluşlar için 300 milyon YTL (300 trilyon TL ) dır. Buna karşılık genel indirim oranı artırılacağı yerde yarı yarıya indirilerek devletin ödemesi gereken tutar artmıştır.

      V-SONUÇ

  Reçete tutarlarından yapılması gereken indirim oranının % 2.5 yerine,  eczanelerin yeni uygulama ile elde ettikleri kazançlar da dikkate alınarak %10 olarak uygulanması devlet bütçesine 187.5 trilyon TL lık (187.5 milyon YTL) tasarruf sağlayacaktır. Bu yapılsa dahi eski uygulamada yaklaşık 100 YTL nın 75 YTL nı alan eczacı, %10 genel indirim çerçevesinde yine eski uygulamadan fazla olarak  90 YTL alacaktır.

 

 

Yaklaşım Dergisinin Aralık-2004 tarihli sayısında yayınlanmıştır. www.yaklasim.com

 

   

   
© H.Bayram ÇOLAK